Sculpture International Rotterdam

Beleid

SIR en BKOR verzorgen samen de Kunst en de openbare ruimte van Rotterdam

Rotterdam heeft een twee koppig beleid voor kunst en de openbare ruimte verzorgd door SIR, een autonome afdeling ambtelijk gelieerd aan het Centrum Beeldende Kunst (CBK) en de afdeling Beeldende Kunst Openbare Ruimte (BKOR) van het CBK. Dit tweekoppig beleid biedt Rotterdam een uitgelezen kans voor een interessante aanpak van de kunst en de openbare ruimte in Rotterdam, voor een breed publiek, lokaal en internationaal. SIR en BKOR hebben elk een andere doelstelling, een ander publiek, een andere aanpak, en een andere geldstroom. De BKOR is in de eerste plaats een platform voor Rotterdamse kunstenaars; het heeft de wijken en straten van Rotterdam onder zijn hoede en werkt expliciet voor en vaak met bewoners bij de kunstprojecten in de wijken. BKOR werkt met name op vraag van instanties, deelgemeentes en burgerinitiatieven.

SIR heeft expliciet de taak een grootstedelijk beleid te ontwikkelen. Zij werkt altijd op basis van de Collectie internationale beelden, op de zogeheten hoofdlijnen en de entrees van de stad. SIR initieert programma’s en kunstwerken voor bepaalde gebieden. Dit gebeurt in overleg met dienst Stedenbouw en wethouder van Cultuur. SIR werkt met kunstenaars van internationale allure die met hun kunstwerken bijdragen aan Rotterdam als wereldstad, die zich via de kunst verbindt met andere wereldsteden en andere internationale cultuurfora.

De stad verandert, zo ook de mogelijke functies van de kunst voor de publieke buitenruimte.

SIR beheert de 45 kunstwerken van de Collectie internationale beelden van Rotterdam, waaronder uitzonderlijk internationaal erfgoed als de Gabo, de Zadkine, Henry Moore en het 17de eeuwse beeld van Desiderius Erasmus door Hendrick de Keyser.
Sculpture International Rotterdam (SIR), voorheen de Internationale Beelden Collectie adviseert rechtstreeks aan het College van BenW. De Collectie is, met uitzondering van de Gabo, de Moore, en de Karel Appel, eigendom van de stad.

De internationale Beelden Collectie bestaat in 2011 50 jaar.
SIR beheert de 45 kunstwerken van de Collectie internationale beelden van Rotterdam, waaronder uitzonderlijk internationaal erfgoed als de Gabo, de Zadkine, Henry Moore en het 17de eeuwse beeld van Desiderius Erasmus door Hendrick de Keyser.
Sculpture International Rotterdam (SIR), voorheen de Internationale Beelden Collectie adviseert rechtstreeks aan het College van BenW. De Collectie is, met uitzondering van de Gabo, de Moore, en de Karel Appel, eigendom van de stad.

De internationale Beelden Collectie bestaat in 2011 50 jaar.

Geschiedenis

De verzameling beelden in Rotterdam van internationale statuur, kent een historie die aanvangt bij de Wederopbouw, met aankopen door particulieren van de Gabo, de Zadkine en de Henry Moore, drie hoofdrolspelers in de Collectie. De verwerving van kunstwerken door gedreven particulieren, particuliere stichtingen en bedrijven, vaak bijgestaan door kunsthistorici en kunstenaars vond in die jaren veelvuldig plaats. In 1960 besloot de gemeente Rotterdam dat het belang van internationale en spraakmakende beelden voor de stad zodanig groot is dat dit internationale beleid door de stad gedragen zou moeten worden. De Commissie Stadsverfraaiing werd in het leven geroepen. Tot eind jaren zeventig zorgde deze commissie voor de verlevendiging en internationalisering van de openbare ruimte. Er werden maar liefst eenentwintig beelden aangekocht van kunsthistorische waarde. Rotterdam verwierf onder meer de Rodin en de Laurens (beeldenterras), de Calder in Hoogvliet, de Rickey op het Binnenwegplein, de sculptuur van Phillip King in het Zuiderpark. Nadat deze Commissie eind jaren zeventig een stille dood was gestorven, stelde het gemeentebestuur nog verschillende commissies in om het internationale beleid voor kunst in de openbare ruimte hoog te houden. Met als resultaat onder meer de Günter Förg, Coop Himmelb(l)au en Richard Artschwager. Na 1988 is van dit grootstedelijk beleid niets meer vernomen. Pas elf jaar later, op 8 december 1999 werd ter gelegenheid van Rotterdam als Culturele Hoofdstad 2001, het internationale beleid weer opgepakt. Er werd opnieuw een Commissie in het leven geroepen die tot taak had de bijna vijftigjarige traditie van beelden verwerven van internationaal vermaarde kunstenaars weer op te pakken. Dit in het kader van Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001. De IBC, de Internationale Beelden Commissie, zorgde ervoor dat met beeldende kunst het profiel van de culturele as van de Westersingel, de oprit naar het museumkwartier, allure kreeg; een versterking van het gebied van Centraal Station via het Museumkwartier tot over de Maas naar de Kop van Zuid.

SIR nu

Even dreigde de malaise weer in treden na 2003. Dankzij BenW die het belang onderkende van dit internationale kunstbeleid voor de stedelijke economie en voor de zo gewenste creatieve mentaliteit van haar inwoners kon in 2006 het beleid weer opgepakt worden met nu de intentie van een zich continuerende organisatie. In een veranderende stad met een grootse ambitie kon de Internationale Beelden Collectie (IBC) met een nieuwe voorzitter, een nieuw hoofd en gedeeltelijk nieuwe commissieleden van start gaan met onderzoek naar actuele beeldende kunst voor een veranderende stad, voor een zeer dynamische, diverse bevolking en een complexe en intrigerende publieke ruimte. De stad verandert, het publiek verandert, de kunst verandert, zo ook moet de mogelijke functie van de kunst voor de buitenruimte voortdurend opnieuw bekeken worden.
In 2009 is ervoor gekozen de Internationale Beelden Collectie een internationale naam te geven: Sculpture International Rotterdam (SIR).

Gebieden
In het kader van Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001 heeft IBC/SIR de culturele as van de Westersingel ontwikkeld. Deze loopt vanaf het station (Wall Relief, Henry Moore), de Westersingel (het beeldenterras met onder meer Rodin) tot aan de Zeedijk (Coop Himmelblau) en door naar de Kop van Zuid waar de sculptuur Lost Luggage van Jeff Wall zich bevindt.

Toekomst
Van 2006 tot heden heeft een geheel ander soort gebied onze aandacht: het complexe maar intrigerende publieke domein van de Coolsingel (van Hofplein tot aan Erasmusbrug) en het Stationsgebied, Laurenskwartier en Rotterdam Zuidplein. Deze gebieden vergen een andere wijze van benaderen van de kunst en de publieke ruimte. (zie projecten)

Kennisoverdracht
SIR wil nadrukkelijk de bijzondere collectie van Rotterdam voor een breed en internationaal publiek voor het voetlicht brengen. Kennisoverdracht staat dan ook hoog in het vaandel. Waar mogelijk zullen we de kunstwerken uit de Collectie telkens in een nieuw daglicht tonen, door nieuwe beelden aan de Collectie toe te voegen, doordat de veranderende stad de betekenis van de beelden verandert.

Deze wisselwerking met de stad is wat de kunst en de publieke ruimte tot een boeiende eigen discipline maakt.
In samenwerking met onder meer de afdeling BKOR van het CBK, draagt de IBC bij aan het debat over kunst in de openbare ruimte, op lokaal en internationaal niveau. Dit gebeurt onder meer door de uitgebreide database, maandelijkse nieuwsbrieven, maar vooral door de kunst telkens weer opnieuw in de context van de telkens veranderende stad te presenteren.